این محصول هارلی دیویدسون صنعت موتورسازی آمریکا را تغییر داد

هارلی‌دیویدسون، تنها شرکت آمریکایی با تولید مستمر در تاریخ، فراز و نشیب‌های متعددی را تحت مالکیت‌های مختلف پشت سر گذاشته است. ولی اواخر دهه ۷۰، زمانی که شرکت تحت مالکیت AMF‌ بود، بحران کیفیت و افت فروش به اوج رسید. در سال ۱۹۸۱، گروهی به رهبری ویلی جی. دیویدسون، شرکت را بازخرید کردند. در این مرحله حساس، معرفی یک مدل خاص با موتوری انقلابی، نه‌تنها هارلی را نجات داد، بلکه تصور جهانیان از موتورسیکلت‌های آمریکایی را دگرگون ساخت. این نقطه عطف، سرآغاز فصل جدیدی برای صنعت موتورسیکلت آمریکا بود. در این مقاله از ایستگاه با هارلی دیویدسون اسپرتستر آشنا می‌شوید.

هارلی دیویدسون اسپرتستر ۱۹۸۵، نقطه عطفی در موتورسواری آمریکایی

اواخر دهه ۷۰ میلادی دوران آشفتگی بزرگی برای هارلی دیویدسون (با نماد میله و سپر) بود، چراکه مالکیت وقت آن یعنی AMF تصمیمات بحث‌برانگیز بسیاری اتخاذ کرد. برندهای ژاپنی همگی محصولاتی سریع‌تر و قابل اعتمادتر تولید می‌کردند که به طعنه، الگوبرداری از محصولات هارلی دیویدسون بودند. با این حال محصولات اصلی نمی‌توانستند با آن‌ها رقابت کنند.

ولی با تغییر مالکیت، اولویت‌ها نیز تغییر کرد. یکی از بزرگ‌ترین «چه می‌شد اگرهای» تاریخ خودرو در این انتقال رخ داد و پروژه نووا V4 متوقف شد. مالکیت جدید تصمیم گرفت به ریشه‌های خود بازگردد و از یک پیشرانه دو سیلندر خنک‌شونده بادی استفاده کند که علاوه بر عملکرد خوب و قابلیت اطمینان عالی، تمام جذابیت هارلی را بدون مشکلات آن انتقال دهد.

راه‌حل اصلی، پیشرانه اوولوشن (Evolution) بود؛ یک موتور کاملا جدید که اگرچه انقلابی به حساب نمی‌آمد، اما حداقل تا سطح استاندارد صنعت پیش رفت. پیشرانه اوولوشن هارلی ابتدا به عنوان یک «بیگ توئین» روی چند موتورسیکلت تورینگ با تیراژ محدود رونمایی شد، اما عموم مردم آن را به وسیله هارلی دیویدسون اسپرتستر ۱۹۸۵ تجربه کردند.

سری Sportster از همان ابتدا جزو موتورسیکلت‌های سطح پایه در هارلی دیویدسون بود که از نظر قیمت خرید، عملکرد و هزینه‌های مالکیت، در دسترس‌ترین مجموعه در نظر گرفته می‌شود. پیشرانه و پلتفرم جدید، موتورسیکلت آمریکایی را به مدلی بی‌نهایت محبوب تبدیل کرد. اسپرتستر نه تنها باعث احیای برند هارلی دیویدسون شد، بلکه علاقه عمومی به موتورسواری آمریکایی را بازگرداند.

دلایل انتخاب هارلی دیویدسون اسپرتستر ۱۹۸۵ به عنوان نقطه عطف صنعت موتورسواری آمریکایی عبارتند از:

• فروش بالا: با استقبال گسترده‌ای در بازار مواجه شد.
• قابلیت اطمینان: با موتور «اوولوشن» مشکلات کیفی گذشته را پشت سر گذاشت.
• لذت سواری: تجربه‌ای اصیل و جذاب از موتورسواری آمریکایی ارائه می‌داد.
• مردمی‌سازی: موتورسیکلت‌های «آهنین آمریکایی» را برای طیف وسیعی از علاقه‌مندان قابل دسترس کرد.

پیشرانه ۴۸ اسب بخاری اوولوشن قلب تپنده تحول

پیشرانه اوولوشن به معنای واقعی کلمه، قلب احیای هارلی دیویدسون بود. مالکیت جدید تصمیم گرفت پایبندی به هویت اصلی برند را حفظ کند و به خواسته مشتریان وفادار خود، همان طرفداران پر و شعار «میله و سپر» احترام بگذارد. راهکار اصلی، افزایش قدرت و قابلیت اطمینان بود، بدون آنکه از فرمول موفق و شناخته‌شده قبلی فاصله بگیرند.

این نسل از موتورسیکلت‌های هارلی دیویدسون اسپرتستر با دو پیشرانه مختلف عرضه می‌شد. مدل بزرگ‌تر، اسپرتستر XLH 1100، مجهز به پیشرانه ۱۱۰۱ سی‌سی بود که ۶۳ اسب بخار در ۶۰۰۰ دور در دقیقه و ۹۸ نیوتن متر گشتاور در ۴۰۰۰ دور در دقیقه تولید می‌کرد. اما تمرکز این مقاله روی مدل کوچک‌تر و پرطرفدارتر، یعنی اسپرتستر ۸۸۳ سی‌سی معطوف شده است.

مشخصات پیشرانه هارلی دیویدسون اسپرتستر XLH 883 (مدل ۱۹۸۶)

اگر این حجم ۸۸۳ سی‌سی موتور آشنا به نظر می‌رسد، دلیلش این است که تولید آن تا سال ۲۰۲۲ و با مدل آیرن ۸۸۳ (Iron 883) ادامه یافت که دورانی باورنکردنی و ۳۷ ساله برای این پیشرانه به حساب می‌آید. البته در طول این سال‌ها برای تطبیق با استانداردهای آلایندگی، پیشرانه ۸۸ سی‌سی به سیستم انژکتوری مجهز شد و به دلایل مشابه، جعبه‌دنده چهارسرعته جای خود را به نمونه پنج‌سرعته داد، اما در هسته اصلی، همان پیشرانه‌ای بود که در نیمه دوم دهه ۸۰ میلادی به عرضه درآمده بود.

این پیشرانه در سال ۱۹۸۶ با کمک یک کاربراتور ۳۴ میلی‌متری کیهین، ۴۸ اسب بخار و حدود ۹۸ نیوتن متر گشتاور به وجود می‌آورد. یک جعبه‌دنده چهارسرعته و انتقال نیروی تسمه‌ای، خط انتقال قدرت آن را تکمیل می‌کردند. این پیشرانه شاید آن‌چنان قدرتمند نبود، اما گشتاور بالا و قابلیت اطمینان قابل توجهی داشت و همین موضوع عامل اصلی محبوبیت روزافزون آن به شمار می‌رفت.

شاسی هارلی دیویدسون اسپرتستر XLH 883 مدل ۱۹۸۶

شاسی هارلی دیویدسون اسپرتستر ۱۹۸۶ را به هیچ وجه نمی‌توان با نمونه‌های امروزی مانند اسپرتستر S مقایسه کرد. این شاسی از نوع سنتی با لوله‌های دوقلو بود که پیشرانه را در خود جای می‌داد. سیستم نصب پیشرانه بر پایه‌های لاستیکی به نحوی طراحی شده بود که لرزش‌های آن را برای راننده به‌طور چشمگیری کاهش دهد و همچنین در جهت‌های خاصی این لرزش‌ها را مهار کند. این ویژگی، بیشترین سهم را در تجربه رانندگی لذت‌بخش با اسپرتستر داشت.

شرکت مطرح و بنام شووا (Showa) در ساخت و توسعه سیستم تعلیق به کمک هارلی دیویدسون آمد و در نهایت طراحی با دو کمک‌فنر عقب جهت حفظ ارتفاع پایین صندلی و دسترسی آسان انتخاب شد. کورس حرکتی این کمک‌فنرها تنها سه اینچ (حدود ۷.۶ سانتی‌متر) بود و به همین خاطر اسپرتستر نمی‌توانست سواری چندان راحتی را در جاده‌های ناهموار ارائه دهد.

از تعلیق گذشته، هر دو چرخ هارلی دیویدسون اسپرتستر از سیستم ترمز یکسانی بهره می‌بردند که شامل یک دیسک ترمز ۲۹۲ میلی‌متری به همراه کالیپر شناور تک‌پیستونه می‌شد. اگرچه با معیارهای امروزی، این سیستم برای موتورسیکلتی با وزن حدود ۲۲۷ کیلوگرم کافی نیست، اما در آن دوران عملکردی رضایت‌بخش داشت. دوچرخ آمریکایی به طور استاندارد از رینگ ۱۹ اینچی آلیاژی در بخش جلو و رینگ ۱۶ اینچی آلیاژی در بخش عقب استفاده می‌کرد.

ابعاد و مشخصات شاسی هارلی دیویدسون اسپرتستر XLH 883 مدل ۱۹۸۶

امکانات رفاهی محدود ولی کافی هارلی دیویدسون اسپرتستر

امکانات رفاهی محدود جزو مواردی به شمار می‌آید که در مدل مبتدی هارلی تغییری نکرده است؛ خریدار یک موتورسیکلت خوب برای سواری دریافت می‌کند، و نه چیز زیادی فراتر از آن. اسپرتستر ۱۹۸۶ همانند «نایتستر» امروزی، تنها از یک پنل ابزار تک‌کاسه‌ای بهره می‌گرفت، هرچند که برخلاف پنل نایتستر، کاملا آنالوگ بود. مدل بزرگ‌تر ۱۱۰۰ سی‌سی اسپرتستر، از یک پنل ابزار دوکاسه‌ای مجهز به تاکومتر استفاده می‌کرد. مدل بزرگ‌تر همچنین صندلی و زیرپایی سرنشین دوم را به صورت استاندارد داشت، که با مدل‌های امروزی نیز همخوانی دارد. در نایتستر پایه، این امکانات اختیاری و در نسخه «اسپیشال» استاندارد هستند.

ویژگی‌های شاخص هارلی دیویدسون اسپرتستر XLH 883 مدل ۱۹۸۶ شامل موارد زیر می‌شوند.

• پنل ابزار تک‌کاسه‌ای برای مدل کوچک‌تر اسپرتستر XLH 883
• پنل ابزار دوکاسه‌ای برای مدل بزرگ‌تر اسپرتستر XLH 1100
• صندلی و زیرپایی سرنشین دوم به صورت استاندارد بر روی مدل XLH 1100
• ترمز دیسکی روی هر دو چرخ (جلو و عقب)
• چرخ‌های آلیاژی

هارلی دیویدسون اسپرتستر در دنیای امروز

همانند اسپرتستر سال ۱۹۸۵، نسل فعلی مدل‌های اسپرتستر نیز گسست بزرگی از گذشته محسوب می‌شود. می‌توان آن را «تکاملی دیگر» نامید، با هدف جذب نسل جدیدی از موتورسواران بالقوه. اسپرتستر اغلب با نایتستر مورد مقایسه قرار می‌گیرد، چراکه هر دو جزو موتورسیکلت‌های اسپرت پرطرفدار هارلی دیویدسون هستند. هر دو مدل اسپرتستر S و نایتستر از یک شاسی لوله‌بندی شده بهره می‌برند که در آن پیشرانه به عنوان یک عنصر باربر در طراحی ایفای نقش می‌کند.

این پیشرانه که با نام روولوشن مکس (Revolution Max) شناخته می‌شود، به سیستم خنک‌سازی مایع و همین‌طور سیستم تایمینگ متغیر سوپاپ (VVT) مجهز است که تمامی سوپاپ‌ها را پوشش می‌دهد. این در حالی است که VVT در مدل مقرون به‌صرفه‌تر نایتستر تنها روی سوپاپ‌های ورودی فعالیت می‌کند. اسپرتستر امروزی با پکیج کامل سیستم‌های ایمنی در رده قیمتی خود در دسترس مشتریان قرار می‌گیرد و این موضوع باعث شده تا به یک موتورسیکلت ارزشمند جهت خرید تبدیل شود.

مدل اسپرتستر S از طراحی موتورسیکلت‌های مسابقه‌ای فلت‌ترک هارلی الهام گرفته و از یک کمک‌فنر عقب مخفی (مونوشوک) و سیستم اگزوز مرتفع استفاده می‌کند. از سوی دیگر، مدل نایتستر از سیستم تعلیق عقب دوگانه بهره می‌برد و در نسخه پایه، برخی امکانات مانند صندلی سرنشین دوم و صفحه‌نمایش TFT حذف شده‌اند. این ویژگی‌ها در مدل بالاتر یعنی نسخه اسپیشال وجود دارند که حدود ۳۰۰۰ دلار گران‌تر است.

مقایسه هارلی دیویدسون اسپرتسر و نایتستر